Sprawozdawczość do Narodowego Banku Polskiego
AZ-KRH i PZ-KRH: obowiązek, który powstaje dlatego, że progu ogólnego nie osiągnięto
To kwartalne sprawozdania dla NBP: otwarte należności i zobowiązania z obrotu handlowego wobec nierezydentów, w podziale na kraje i waluty. Nie są deklaracją podatkową, nie idą do urzędu skarbowego i nie mają nic wspólnego z JPK — zasilają statystykę bilansu płatniczego. Spadają natomiast najczęściej na tę samą osobę, która składa JPK, i w tym samym kwartale.
Kolejność, w jakiej się to sprawdza
To jedyne miejsce na tej stronie, w którym można pomylić się tak, że odpowiedź wyjdzie odwrotna dla wszystkich. Obowiązek z § 8 rozporządzenia jest warunkowy i zastępczy — nie dodatkowy. Najpierw sprawdza się progi ogólne. Kto je osiąga, sprawozdaje na formularzach ogólnych i formularzy AZ-KRH oraz PZ-KRH nie składa wcale. Dopiero podmiot, który progu ogólnego nie osiągnął, sprawdza drugi warunek: wielkość aktywów lub pasywów związanych z obrotem handlowym z zagranicą.
- krok 1
Czy osiągają Państwo ogólne progi sprawozdawcze?
Liczone od łącznej kwoty aktywów i pasywów na koniec roku.
TakSprawozdają Państwo na formularzach ogólnych
AZ-KRH i PZ-KRH nie dotyczą Państwa w ogóle — nie składa się ich obok, tylko zamiast.
Nie↓ krok 2
- krok 2
Czy przekraczają Państwo próg obrotu handlowego z zagranicą?
Aktywa lub pasywa związane z obrotem handlowym z nierezydentami.
TakSkładają Państwo AZ-KRH i PZ-KRH, kwartalnie
Obowiązek powstaje właśnie dlatego, że progu ogólnego nie osiągnięto.
NieNie składają Państwo żadnego z tych dwóch formularzy
Kolejność ma znaczenie: to jest obowiązek zastępczy, nie dodatkowy.
Dla przedsiębiorstw niebędących bankami progi ogólne wynoszą: powyżej 300 mln zł łącznej kwoty aktywów i pasywów na koniec roku – sprawozdania miesięczne w terminie 20 dni po zakończeniu miesiąca; powyżej 10 mln zł i nie więcej niż 300 mln zł – sprawozdania kwartalne w terminie 26 dni po zakończeniu kwartału.
Odrębne progi obowiązują jednostki sektora finansów publicznych oraz firmy inwestycyjne.
Sprawdzone 6 sierpnia 2026 · Obwieszczenie MF z 31.10.2024 (Dz.U. 2024 poz. 1746), § 7 ust. 1 i 2
Obowiązek na formularzach AZ-KRH i PZ-KRH jest warunkowy: dotyczy rezydentów, którzy na koniec roku lub na koniec danego kwartału NIE osiągnęli ogólnych progów sprawozdawczych, a jednocześnie przekroczyli 3 mln zł aktywów lub pasywów związanych z obrotem handlowym z zagranicą.
To obowiązek zastępczy, nie dodatkowy: powstaje właśnie dlatego, że progu ogólnego nie osiągnięto. Podmiot powyżej progu ogólnego składa sprawozdania na formularzach ogólnych.
Sprawdzone 6 sierpnia 2026 · Obwieszczenie MF z 31.10.2024 (Dz.U. 2024 poz. 1746), § 8 pkt 1 i 2
Rezydenci, którzy nie osiągnęli ogólnych progów sprawozdawczych, a posiadają aktywa lub pasywa związane z obrotem handlowym z zagranicą o łącznej kwocie na koniec roku przekraczającej 3 mln zł, przekazują NBP kwartalne sprawozdania na formularzach AZ-KRH i PZ-KRH w terminie do 26 dni po zakończeniu kwartału.
Termin 20 dni, na który można trafić w innych źródłach, dotyczy sprawozdań miesięcznych podmiotów powyżej 300 mln zł i nie ma tu zastosowania.
Sprawdzone 6 sierpnia 2026 · Obwieszczenie Ministra Finansów z 31.10.2024 – tekst jednolity rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z 9.08.2017 (Dz.U. 2024 poz. 1746), § 8
Moment oceny też nie jest jeden: rozporządzenie odnosi się do stanu na koniec roku, a przy warunku z § 8 również do stanu na koniec kwartału. Który stan przesądza w Państwa przypadku, rozstrzyga treść rozporządzenia i Państwa doradca — my podajemy przepis i odsyłamy do źródła, bo to jest granica tego, co wolno nam powiedzieć.
Zakres tej strony: przedsiębiorstwa niebędące bankami. Odrębne progi obowiązują jednostki sektora finansów publicznych oraz firmy inwestycyjne i ta strona ich nie opisuje.
Rezydent i nierezydent — pojęcia nie z prawa podatkowego
Rozporządzenie mówi o rezydentach, a to pojęcie z prawa dewizowego, nie z podatkowego. Spółka z siedzibą w Polsce jest rezydentem także wtedy, gdy jej właściciel jest zagraniczny — i to właśnie ta konfiguracja generuje najwięcej sald wobec nierezydentów, bo znaczna część obrotu idzie wewnątrz grupy. Polski oddział albo polska spółka zależna zagranicznego koncernu bywa więc objęta obowiązkiem, o którym w grupie nikt nie myśli, bo w centrali nie istnieje.
Co dokładnie trzeba wykazać
AZ to strona aktywów: to, co nierezydenci są winni Państwu. PZ to strona pasywów: to, co Państwo są winni nierezydentom. W obu przypadkach chodzi o pozycje otwarte na koniec kwartału, a nie o obrót w kwartale — czyli o saldo rozrachunków, nie o sprzedaż.
Trudność nie leży w liczbach, tylko w przekrojach. Rozrachunki w systemie finansowo-księgowym są w układzie kontrahent — konto — waluta. Formularz chce układu kraj — waluta. Żeby jedno przełożyć na drugie, trzeba mieć uzupełniony kraj przy każdym kontrahencie i walutę przy każdej pozycji, również tam, gdzie kontrahenta zakładano pięć lat temu i nikt nie wiedział, że będzie z tego sprawozdanie.
To jest dokładnie ten sam problem co przy JPK: dane w firmie są, tylko nie w tym przekroju. Nasza część zaczyna się tam, gdzie kończy się to, co Państwa system potrafi wyeksportować.
Sprawozdania roczne to odrębna sprawa
Nie należy ich mieszać z kwartalnym AZ-KRH i PZ-KRH: to inne formularze, inny termin i inna przesłanka. Wymieniamy je, bo w praktyce dotyczą tych samych spółek — udział zagranicznego właściciela w organie stanowiącym albo oddział za granicą to w grupie kapitałowej sytuacja typowa, a nie wyjątkowa.
Sprawozdania roczne do NBP – dotyczące m.in. posiadania co najmniej 10% głosów w podmiocie zagranicznym, oddziału za granicą lub udziału nierezydenta w organie stanowiącym rezydenta – składa się do 31 maja roku następującego po roku sprawozdawczym.
To obowiązek odrębny od AZ-KRH i PZ-KRH — nie należy ich łączyć.
Sprawdzone 6 sierpnia 2026 · Obwieszczenie MF z 31.10.2024 (Dz.U. 2024 poz. 1746), § 7 ust. 3
Jak to trafia do NBP — i gdzie kończy się nasza rola
Przy plikach JPK wysyłka domyka się numerem referencyjnym i pobranym UPO. Tutaj tak nie jest i nie będziemy tego zaokrąglać.
Sprawozdania do NBP przekazuje się za pośrednictwem usługi elektronicznej udostępnionej na portalu sprawozdawczym, a uwierzytelnienie użytkownika następuje przy użyciu certyfikatu wydawanego nieodpłatnie przez NBP.
Rozporządzenie nie przewiduje dla podmiotów niebankowych ani API, ani żadnego odpowiednika UPO.
Sprawdzone 6 sierpnia 2026 · Obwieszczenie MF z 31.10.2024 (Dz.U. 2024 poz. 1746), § 13
Co robi SimplyTax
Buduje plik AZ-KRH i PZ-KRH z danych, które oddaje Państwa system, sprawdza go przed przekazaniem i zostawia go w historii — z okresem, którego dotyczy, i datą powstania. Zestawienie jest odtwarzalne: ten sam kwartał policzony ponownie daje ten sam plik.
Czego SimplyTax nie robi
Nie przekazuje pliku do NBP. Wgranie go na portal sprawozdawczy, po zalogowaniu certyfikatem NBP, robi człowiek po Państwa stronie. Rozporządzenie nie przewiduje dla podmiotów niebankowych ani interfejsu programistycznego, ani odpowiednika UPO — nie mamy więc czego zautomatyzować i nie mamy czego zarchiwizować jako potwierdzenie.
Uwierzytelnienie jest tu zupełnie inne niż przy JPK: nie podpis kwalifikowany i nie pełnomocnictwo UPL-1, tylko certyfikat wydawany przez sam NBP. Kto ma dostęp do portalu, wynika z odrębnej procedury i warto to ustalić, zanim kwartał się skończy.
Jak to wygląda po stronie JPK: UPL-1 i uprawnienia do wysyłki →
Korekty, czyli po co komu własny ślad
Sprawozdanie za kwartał powstaje z ksiąg, które potem jeszcze się zmieniają — dokument źródłowy dociera z opóźnieniem, zapis zostaje poprawiony i saldo wygląda inaczej niż w dniu przekazania.
Rezydenci, którzy po przekazaniu sprawozdania zmienili zapisy w księgach lub pozyskali dodatkowe dokumenty źródłowe, przekazują NBP poprawione sprawozdania nie później niż w terminie przekazania najbliższego sprawozdania.
NBP nie wystawia potwierdzenia odbioru, więc udokumentowanie tego, co i kiedy wysłano, zostaje po stronie sprawozdającego.
Sprawdzone 6 sierpnia 2026 · Obwieszczenie MF z 31.10.2024 (Dz.U. 2024 poz. 1746), § 14
Skoro nikt nie wystawia tu potwierdzenia odbioru, dowodem tego, co i kiedy zostało przekazane, dysponują wyłącznie Państwo. Dlatego plik zostaje w historii razem z okresem i datą — to nie jest UPO i nie udajemy, że nim jest, ale przy pytaniu o wersję sprzed dwóch lat jest różnicą między odpowiedzią a rekonstrukcją.
Kiedy prawdopodobnie nie jesteśmy do tego potrzebni
Jedna spółka, kilkunastu zagranicznych kontrahentów, salda mieszczące się na jednym ekranie — wtedy formularz wypełniony ręcznie na portalu NBP jest tańszy niż cokolwiek, co moglibyśmy zaproponować, i nie będziemy udawać, że jest inaczej.
Rozmowa zaczyna mieć sens przy setkach otwartych pozycji w kilku walutach, przy braku kraju w kartotece kontrahentów i przy tym, że to wraca co kwartał — a obok stoi JPK z tych samych danych i od tej samej osoby. Liczba spółek podnosi skalę problemu, ale go nie tworzy: wystarczy jedna z rozrachunkami, których nikt nie umie przekroić na kraje i waluty.
Kto przetwarza te dane
- Administrator
- SimplyMobilePlus Sp. z o.o., ul. Prezydenta Gabriela Narutowicza 40/1, 90-135 Łódź. Kontakt w sprawie danych: sales@simplymobileplus.com.
- Po co
- Żeby odpowiedzieć na Państwa zapytanie i, jeśli do tego dojdzie, przygotować ofertę.
- Na jakiej podstawie
- Art. 6 ust. 1 lit. b RODO — działania przed zawarciem umowy, oraz art. 6 ust. 1 lit. f — nasz prawnie uzasadniony interes w prowadzeniu korespondencji handlowej. Nie prosimy o zgodę marketingową, bo do odpowiedzi na zapytanie nie jest potrzebna.
- Jak długo
- Do 24 miesięcy od ostatniego kontaktu, a jeśli dojdzie do umowy — przez okres wynikający z przepisów o rachunkowości i przedawnieniu roszczeń.
- Komu przekazujemy
- Dostawcy poczty i hostingu, działającym na nasze zlecenie. Nie sprzedajemy tych danych i nie przekazujemy ich poza Europejski Obszar Gospodarczy.
- Państwa prawa
- Dostęp do danych, sprostowanie, usunięcie, ograniczenie przetwarzania, przeniesienie oraz sprzeciw wobec przetwarzania opartego na uzasadnionym interesie. Przysługuje też skarga do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych.
- Czy trzeba je podać
- Nie. Podanie danych jest dobrowolne, ale bez adresu e-mail nie mamy jak odpowiedzieć.